Dogodilo se na današnji dan...

[adacta]

Događaji

1626. - Indijanci su prodali ostrvo Menhetn za 24$ u odjeći i dugmadi.
1715. - U Francuskim manufakturama izrađen je prvi kišobran na sklapanje.
1878. - Fonograf, mašina za beleženje i reprodukciju glasa i zvuka preko ploče, koju je godinu dana ranije otkrio Edison, predstavljena je javnosti.
1932. - Al Kapone je osuđen za utaju poreza i poslat u zatvor u Atlanti.
1953. - Ernest Hemingvej dobio je Pulicerovu nagradu za roman "Starac i more".
1959. - Održana je prva dodjela Gremi nagrada. Dobitnici su bili Perry Como i Ella Fitzgerald.
1979. - Margaret Tačer je postala prva žena premijer Velike Britanije.

Rođeni

1008 - Henrik I, francuski kralj
1678 - Pir Nureddin al-Džerrahi, osnivač istoimenog derviškog reda u Istanbulu
1879 - Leonid Mandelstam, ruski fizičar
1928 - Hosni Mubarak, egipatski general, političar i državnik, suosnivač Pokreta nesvrstanih
1929 - Audrey Hepburn, američka glumica
1939 - Amos Oz, izraelski književnik
1944 - Monika Bleibtreu, njemačka glumica
1951 - Jackie Jackson, američki pjevač

Umrli

1604 - Claudio Merulo, italijanski kompozitor
1980 - Josip Broz Tito, jugoslavenski političar, suosnivač pokreta nesvrtanih zemalja
1986 - Branko Belan, hrvatski filmski režiser, teoretičar filma, filmski i televizijski kritičar, romanopisac i novelist

[adacta]

Događaji

1949. - U Londonu je potpisan ugovor kojim je osnovan Savjet Evrope. Evropski savjet predstavlja najstariju organizaciju i početni korak u integracionom procesu Evrope. Sjedište organizacije je u Strazburu, a danas ova organizacija predstavlja glavni forum za pravna, socijalna, zdravstvena i ekološka pitanja u Evropi.

Rođeni

1747 - Leopold II., njemačko-rimski car, ugarsko-hrvatski i češki kralj
1813 - Sören Kierkegaard, danski filozof
1818 - Karl Marx, -Njemački filozof, politički ekonomist i revolucionar organizator Međunarodne udruge radnika, autor Kapitala, jedne od najvažnijih knjiga o ekonomskoj problematici, a uz suradnika Engelsa i stvoritelj 'moderne' komunističke ideologije na bazi materijalizma odnosno klasne borbe za koju u uvodu u Komunistički manifest kaže: 'Povijest svih do sada postojećih društava je povijest borbe klasa', rođen je u Trieru.
1864 - Henryk Sienkiewicz, poljski književnik
1909 - Miklós Radnóti, mađarski književnik
1919 - Georgios Papadopoulos, grčki diktator
1968 - Dariusz Michalczewski, poljski bokser

Umrli

1821 - Napoléon Bonaparte, francuski car Napoléon

[adacta]

Događaji

1889. - Eiffelov toranj oficijelno otvoren za javnost.
2001. - Papa Ivan Pavao II tokom posjete Siriji posjetio džamiju, čime je postao prvi papa koji je ušao u džamiju.

Rođeni

1758 - Maximilien Robespierre, francuski revolucionar
1856 – Sigmund Freud, austrijski neurolog i osnivač psihoanalize
1861 – Rabindranath Tagore, indijski filozof i dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1913
1870 – Safvet-beg Bašagić, bosanski književnik, pjesnik, prevodilac i političar
1871 - Victor Grignard, francuski hemičar
1880 - Ernst Ludwig Kirchner, njemački slikar i grafičar
1915 – Orson Welles, američki režiser i glumac
1941 – Ivica Osim, bosanski nogometaš i trener
1953 – Tony Blair, britanski političar i državnik
1961 – George Clooney, američki glumac i producent

Umrli

1942 - Hasan Kikić, bosanskohercegovački književnik
1951 - Élie Cartan, francuski matematičar
1992 - Marlene Dietrich, njemačko-američka glumica i pjevačica
2007 - Đorđe Novković, hrvatski kompozitor

[adacta]

Događaji

1946 - Osnovana kompanija Tokyo Telecommunications Engineering, koja je kasnije postala poznata pod novim nazivom: Sony.
1993 - minirana Ferhad-pašina džamija u Banja Luci

Rođeni

1833 - Johannes Brahms, njemački kompozitor
1840 - Petar Iljič Čajkovski, ruski kompozitor
1861 - Rabindranath Tagore, bengalski pjesnik, slikar, filozof, pedagog i socijalni reformator
1892 - Josip Broz Tito, maršal, jugoslavenski predsjednik i državnik, suosnivač Pokreta nesvrstanih zemalja
1901 - Gary Cooper, američki glumac
1919 - Eva Perón (Evita), argentinska političarka
1946 - Thelma Houston, američka pjevačica i glumica
1956 - Jan Peter Balkenende, holandski političar i državnik

Umrli

1915 - Elbert Hubbard, američki filozof i pisac

[adacta]

Događaji

1886 - John Pemberton iz Atlante počeo s prodajom novog pića koje će kasnije postati poznato kao Coca-Cola
1945 - Drugi Svjetski Rat: Njemačke snage prihvatile bezuslovnu predaju.

Rođeni

1884 - Harry Truman, američki političar i državnik
1903 - Fernandel, francuski glumac i pjevač
1946 - Borislav Stjepanović, bosanskohercegovački glumac i režiser
1972 - Darren Hayes, australijski pop-pjevač
1975 - Enrique Iglesias, španski pop-pjevač

Umrli

1794 - Antoine Lavoisier, francuski hemičar
1873 - John Stuart Mill, engleski filozof i ekonomist
1880 - Gustave Flaubert, francuski književnik
1904 - Eadweard Muybridge, američki fotograf

[adacta]

Događaji

1429 - Joan of Arc (Jovanka Orleanka) pobjeđuje engleske trupe koje su držale Orléans (Orlean) pod opsadom.

1950 - 9. maja 1950. godine, Robert Schuman predstavio je svoj prijedlog za stvaranje organizirane Evrope, neophodne za održavanje mira. Ovaj prijedlog, poznat kao "Šumanova deklaracija", smatra se kao početak stvaranja onoga što danas poznajemo pod imenom Evropska zajednica. Danas 9. maj predstavlja evropski simbol (Dan Evrope) koji, uz jedinstvenu valutu (euro), zastavu i himnu, identificira političko biće Evropske zajednice. Dan Evrope je prilika za održavanje proslava i aktivnosti koje približavaju Evropu njenim građanima i njene narode bliže jedni drugima.


Rođeni

1837 - Adam Opel, osnivač auto-firme "Opel"
1874 - Howard Carter, britanski arheolog
1924 - Bulat Okudžava, ruski kantautor i šansonjer
1946 - Candice Bergen, američka glumica
1949 - Billy Joel, američki kantautor

Umrli

1805 - Friedrich Schiller, njemački književnik
1931 - Albert Abraham Michelson, američki fizičar poljskog porijekla

[adacta]

Događaji
1497. - Italijanski moreplovac Amerigo Vespuči kreće na svoje prvo putovanje u Novi svijet.
1940. - Drugi svjetski rat: Njemačka napada Belgiju, Holandiju i Luksemburg.

Rođeni

1760 - Claude Joseph Rouget de Lisle, francuski kompozitor, autor Marseljeze
1876 - Ivan Cankar, slovenski književnik
1899 - Fred Astaire, američki plesač, glumac i pjevač
1931 - Ettore Scola, italijanski režiser
1957 - Sid Vicious, britanski pjevač
1960 - Bono, irski kantautor
1965 - Linda Evangelista, kanadski top-model

Umrli

1774 - Luj XV, kralj Francuske
1977 - James Jones, američki književnik

[adacta]

Događaji

1751. - Otvorena je prva bolnica u SAD ("Pennsylvania Hospital").
1812. - U engleskim balskim salama prvi put je izveden valcer.
1850. - U San Francisku je otpočela izgradnja prve zgrade od cigle.
1916. - Predstavljena je Ajnštanova teorija relativiteta.
1949. - Sijam menja ime u Tajland.

Gottlieb Daimler i Carl Benz 1924. godine osnovali su tvrtku Mercedes-Benz. Počeci tvrtke sežu u osamdesete godine 19. stoljeća, kada su dvojica poduzetnih izumitelja neovisno izumili automobile pokretane motorima s unutarnjim izgaranjem. Daimler je radio s Wilhelmom Maybachom, s kojim je izumio i četverotaktni motor, u Cannstattu pokraj Stuttgarta, dok je Benz svoju radionicu imao u Mannheimu, a ne postoji zapis da su se oba izumitelja ikad upoznala. Naziv Mercedes potječe iz 1900. kada je austrijsko-mađarski diplomat i trgovac automobilima Emil Jellinek od Daimlerove tvrtke naručio 36 automobila, te zatražio da se ih nazove po njegovoj kćeri Mercedes Jellinek. 1902. ime Mercedes je zaštićeno kao naziv marke dok je trokraka zvijezda, koja simbolizira Daimlerovu ideju o proizvodnji prometala za promet zemljom, zrakom i vodom, kao zaštitni znak uvedena 1909., te se od 1910. njome označuju svi proizvodi tvrtke. 1926. Daimlerova i Benzova tvrtka se ujedinjuju u tvrtku nazvanu Daimler-Benz AG iz čega je kasnije nastao današnji naziv Mercedes-Benz.



Rođeni

1888 - Irving Berlin, rusko-američki kompozitor
1904 - Salvador Dali, španski slikar surealizma
1918 - Richard Feynman, američki fizičar
1930 - Edsger Dijkstra, holandski komputerski naučnik
1933 - Zoran Radmilović, jugoslavenski filmski i pozorišni glumac
1941 - Esad Jogić, bosanskohercegovački novinar i književnik
1941 - Tatjana Ljujić-Mijatović, bosanskohercegovačka političarka
1953 - Đorđe Balašević, jedan od najboljih svejugoslavenskih kantautora, pjevač i kompozitor balada i šansona
1978 - Laetitia Casta, francuska manekenka
1933 - Zoran Radmilović, jugoslavenski filmski i pozorišni glumac

Umrli

1916 - Max Reger, njemački kompozitor
1981 - Bob Marley, jamajkanski pjevač
2001 - Douglas Adams, britanski pisac

[adacta]

Događaji

1743 - Marija Terezija okrunjena kao kralj Češke.
1777. - New York Gazette objavio je prvu reklamu za sladoled.
1792. - Patentiran je toalet koji sam ispušta vodu posle upotrebe.
1941. - Njemački inženjer i pionir u polju računarstva Konrad Zuse u Berlinu je predstavio prvo svjetsko funkcionalno, potpuno automatizirano i programabilno računalo nazvano Z3. Značajke Z3-a postavile su temelj definicije svih kasnijih računala. Z3 je bio napravljen od 2.000 prijenosnika, radio je frekvencijom od ~5-10 Hz s 22 bita dugim unosnim podacima koje je zaprimao na izbušenoj kartici, a računalne operacije obrađivale su se u binarnom sustavu. Prvo računalo bilo je korišteno za fine proračune aerodinamike krila kod konstrukcije zrakoplova, a original je uništen u savezničkom bombardiranju Berlina 1943. Potpuno funkcionalna replika izrađena je 60-ih godina i smještena u Deutsches Museum gdje se nalazi i danas.

Rođeni

1820 - Florence Nightingale, Engleska bolničarka Florence Nightingale, organizatorica i članica prve ekipe za njegu ranjenika i bolesnika na bojištu koja je djelovala tijekom Krimskog rata u britanskom ekspedicijskom korpusu što je smanjilo smrtnost u poljskim bolnicama s 40 na 2 posto, a čiji je primjer bio priprema osnivanja Crvenog križa, rođena je u Firenci.


1828 - Dante Gabriel Rossetti, engleski slikar i pjesnik
1842 - Jules Massenet, francuski kompozitor
1845 - Gabriel Fauré, francuski kompozitor
1907 - Katharine Hepburn, američka glumica
1910 - Karlo Bulić, hrvatski glumac
1921 - Joseph Beuys, njemački slikar
1928 - Burt Bacharach, američki kompozitor i pijanist
1946 - Daniel Libeskind, američki arhitekt
1948 - Steve Winwood, britanski muzičar
1962 - Emilio Estevez, američki glumac
1966 - Bebel Gilberto, brazilska kantautorica

Umrli

1884 - Bedřich Smetana, češki kompozitor i dirigent
1911 - Vasilij Osipovič Ključevski, ruski historičar i pisac
1970 - Nelly Sachs, njemačka književnica

[adacta]

Događaji
1787. - U Filadelfiji su se okupili delegati radi izrade američkog ustava.
1908. - Izveden je prvi putnički let avionom.
1944. - Generali Rommel, Speidel i Von Stlpnagel neuspešno su pokušali da izvedu atentat na Hitlera.
1955. - Potpisan je Varšavski pakt, od strane SSSR-a, Bugarske, Albanije, Čehoslovačke, Istočne Nemačke, Mađarske, Poljske i Rumunije, kao savez o saradnji i uzajamnoj pomoći.

Rođeni

1666 - Carlo Emanuele II, kralj Sardinije
1666 - Vittorio Amadeo II, kralj Sicilije
1868 - Magnus Hirschfeld, njemački istraživač seksualnosti
1872 - Mihail Cvet, ruski botaničar
1922 - Franjo Tuđman, hrvatski državnik i historičar, prvi predsjednik samostalne Republike Hrvatske.
1944 - George Lucas, američki filmski režiser
1945 - Yochanan Vollach, izraelski nogometaš.
1969 - Cate Blanchett, australijska glumica

Umrli

1912 - August Strindberg, švedski pisac, slikar i fotograf
1940 - Emma Goldman, litvanska feministkinja

[adacta]

Događaji
1672. - U Masačusetsu je donet prvi copyright zakon (Zakon o autorskom pravu).
1928. - Prvi put se pojavio u javnosti Diznijev crtani junak Miki Maus.
1930. - Ellen Church je prva stjuardesa koja je letela avionom.
1992 - Sukob JNA i pripadnika TO Tuzla u Tuzli - „Tuzlanska kolona“.

Rođeni

1567 - Claudio Monteverdi, italijanski kompozitor
1773 - Klemens Wenzel von Metternich, austrijski političar i državnik
1838 - Nicolae Grigorescu, rumunski slikar
1845 - Ilja Iljič Mečnikov, ruski biolog
1859 - Pierre Curie, francuski fizičar i dobitnik Nobelove nagrade za fiziku
1862 - Arthur Schnitzler, austrijski pripovjedač i dramatičar
1868 - Magnus Hirschfeld, njemački liječnik i istraživač seksualnosti
1891 - Mihail Afanasjevič Bulgakov, ruski književnik
1892 - Walter Benjamin, njemački filozof
1911 - Max Frisch, švicarski književnik i arhitekt
1915 - Paul A. Samuelson, američki ekonomista
1937 - Madeleine Albright, američka političarka i državnica
1937 - Trini Lopez, američki pjevač
1948 - Brian Eno, britanski muzičar
1952 - Vahid Halilhodžić, bosanskohercegovački nogometaš i trener
1953 - Mike Oldfield, britanski muzičar

Umrli

1886 - Emily Dickinson, američka pjesnikinja
1926. - Umro je poslednji turski sultan, Mohammed VI Vahideddin, koji je vladao od 1918. do 1922. godine.
1935 - Kazimir Maljevič, ruski slikar, suprematizam

[adacta]

Događaji

1881. - Prvi tramvaj na struju pušten je u saobraćaj u gradiću Lichterfelder, u blizini Berlina.
1920. - Katolička crkva proglasila je Jovanku Orleanku sveticom.
1972. - U rad je pušten hidroenergetski i plovidbeni sistem "Đerdap", zajednički graditeljski poduhvat Jugoslavije i Rumunije. Sistem je koštao oko 400 miliona dolara, a elektroprivrede dveju zemalja dobile su 5,6 milijardi kilovat-časova struje godišnje.

Rođeni

1905 - Henry Fonda, američki glumac
1931 - Peter Levi, britanski naučnik i pisac
1953 - Pierce Brosnan, irski glumac
1970 - Gabriela Sabatini, argentinska teniserka
1973 - Tori Spelling, američka glumica
1974 - Laura Pausini, italijanska pjevačica
1977 - Emiliana Torrini, islandska pjevačica

Umrli

1696 - Marijana Austrijska, kastiljsko-aragonska kraljica
1926 - Mehmed VI, osmanlijski sultan
1953 - Jean Baptiste Reinhardt, belgijski jazz muzičar

[adacta]

Događaji

1620. - Prvi ringišpil viđen je na vašaru u gradu Philippapolis, u Turskoj.


Rođeni

1749 - Edward Jenner, engleski liječnik
1866 - Eric Satie, francuski kompozitor i pijanist
1900 - Ruhollah Khomeini, iranski političar i ajatolah
1904 - Jean Gabin, francuski glumac
1929 - Branko Zebec, hrvatski nogometaš i trener
1950 - Janez Drnovšek, slovenski političar i državnik
1961 - Enya, irska kantautorica
1971 - Princeza Máxima od Holandije, supruga holandskog prijestolonasljednika, Willema-Alexandera

Umrli

1395 - Marija, kraljica Ugarske, kćerka Elizabete Kotromanić, unuka bosanskog bana Stjepana II Kotromanića
1727 - Katarina I, ruska carica

[zibrahimovic]

Na današnji dan 1756. Velika Britanija je proglasila rat Francuskoj koji je u povijest ušao kao Sedmogodišnji rat (Pomeranski rat ili Francusko-indijanski rat). Sukobljene strane bile su Velika Britanija, britanske kolonije u Sjevernoj Americi, Pruska i Hannover protiv Francuske, Austrije, Rusije, Švedske i Saske. Iznenadno povlačenje Rusije, zbog smrti carice Elizabete, te dolazak na rusko prijestolje izrazito propruski raspoloženih careva, Petra III. i njegove supruge Katarine II., dovelo je do sklapanja mira 1963. u dva ugovora u Parizu. Priznat je poraz Burbona u korist Engleske i predaja francuskih kolonija Englezima, a Šlezija je ostala Pruskoj.
Aljaska, poluotok na sjeverozapadu Sjeverne Amerike, 1884. je neslužbeno proglašena vlasništvom SAD-a. Rusi su je nakon Krimskog rata prodali Amerikancima čija se odluka za kupnju pokazala kao odličan strateški potez - Aljaska je bogata rudama zlata i srebra te šumama i zalihama nafte. Milijun i pol četvornih kilometara prodano je 1867. za samo četiri centa po jedinici. Iako je 1959 Aljaska službeno postala 49. država SAD-a, na današnji dan 1884. potpisan je "organski zakon" kojim su započete prve prave administrativne veze Aljaske i Washingtona.
U Londonu je 1890. počeo izlaziti "Comic Cuts", prvi strip koji se na novinskom papiru prodavao na tjednoj bazi. Strip je inspirirao brojne izdavače da se jače posvete tom žanru, a 1953. je prestao samostalno izlaziti te je pripojen Knockoutu, stripu koji je izašao u samo dva izdanja.
Britanska vlada priznala je na današnji dan 1949. Irsku kao samostalnu državu. Nakon što su otok u 12. stoljeću pokorili Normani, otočna zemlja pala je pod dugogodišnju vlast Engleske koja se prema zatečenom stanovništu odnosila bez poštovanja te su brojni Irci u 19. stoljeću pobjegli u Ameriku. Nakon dugih i teških pregovora, Britanci su 1949. konačno priznali Irsku koja je dan nakon priznanja postala suverena Republika (izuzev Sjeverne Irske) s glavnim gradom Dublinom.
Stevie Wonder izdao je na današnji dan 1973. svoj veliki hit "You are the Sunshine of my Life" koji se odmah popeo na sam vrh glazbenih ljestvica u SAD-u i Velikoj Britaniji.
Na današnji dan 1444. rođen je veliki talijanski slikar Sandro Botticelli (Rođenje Venere, ilustracije Danteove Božanstvene komedije i freske u Sikstinskoj kapeli). Rođendan slave new age pjevačica Enya, pjevačica Corrsa Andrea Corr te glumci Bob Saget, Dennis Hopper, Brigitte Nielsen i olimpijski boksač Sugar Ray Leonardo.

[zibrahimovic]

Uh,vidim da vi ovo radite potpuno drugačije..Jebiga..Znam za sljedeći put

[adacta]

Događaji
1804. - Napoleon Bonaparta proglašen je za imperatora Francuske.
1951. - Ujedinjene Nacije sele svoje sjedište u Njujork.
1954. - Stupa na snagu Evropska konvencija o ljudskim pravima.
1974. - Indija postaje šesta država sa atomskom bombom.
Rođeni

1048 - Omar Hajjam, perzijski pjesnik, matematičar i astronom
1868 - Nikolaj II, posljednji ruski car
1872 - Bertrand Russell, engleski filozof, matematičar i društveni reformator
1883 - Walter Gropius, njemački arhitekt i osnivač Bauhaus-a
1897 - Frank Capra, američki filmski režiser, scenarist i producent
1911 - Sigrid Gurie, norveško-američka glumica
1912 - Perry Como, američki pjevač
1913 - Charles Trenet, francuski šansonjer
1918 - Naim ef. Hadžiabdić, bosanskohercegovački reis
1920 - Papa Ivan Pavao II, rimski papa
1942 - Albert Hammond, britanski kantautor
1950 - Thomas Gottschalk, njemački TV voditelj

Umrli

1909 - George Meredith, engleski književnik
1911 - Gustav Mahler, austrijski kompozitor i dirigent

[adacta]

Događaji

Marilyn Monroe je 1962. u njujorškom Madison Square Gardenu održala svoj zadnji veći nastup u javnosti. Radilo se o legendarnoj izvedbi pjesme 'Happy Birthday, Mr. President' koju je otpjevala za televizijski prijenos proslave 45. rođendana Johna F. Kennedyja. Nastup je zapamćen iz više razloga, između ostalog i zato što je Monroe, koja je umrla nepuna tri mjeseca kasnije, vrlo senzualno otpjevala svoju verziju pjesme kojoj je dodala i nastavak koji je sama napisala posebno za tu priliku, ali i zbog pripijene haljine koja je dodatno isticala njen status seks simbola zbog čega su mnogi uvaženi gosti bili službeno 'nezadovoljni'. Poslije nastupa predsjednik Kennedy se popeo na pozornicu i zahvalio izvođačici našalivši se kako se nakon 'ovako slatke izvedbe može povući u mirovinu sretan', što je potaklo širenje već postojećih glasina o skrivenoj vezi između predsjednika i starlete.

U Hrvatskoj je 1991. održan referendum o neovisnosti na kojem su se građani s 94.17 posto glasova izjasnili za odvajanje od Jugoslavije. Odluku o održavanju referenduma o samostalnosti Hrvatske je u tijeku pregovora o razrješenju državne krize između republika tadašnje SFRJ donio tadašnji predsjednik Franjo Tuđman. Na referendumu su građani odlučivali odgovarajući na dva pitanja. Prvo je bilo: Jeste li za to da Republika Hrvatska, kao suverena i samostalna država, koja jamči kulturnu autonomiju i sva građanska prava Srbima i pripadnicima drugih nacionalnosti u Hrvatskoj, može stupiti u savez suverenih država s drugim republikama (prema prijedlogu Republike Hrvatske i Republike Slovenije za rješenje državne krize SFRJ). Na to se pitanje, od 83, 56 posto birača koliko je izašlo na referendum, njih čak 94,17 posto izjasnilo potvrdno. Za ostanak Republike Hrvatske u Jugoslaviji kao jedinstvenoj saveznoj državi, što je bila druga ponuđena opcija, glasalo je tek 1,2 posto birača. Na osnovi iskazane volje građana na referendumu, a nakon neuspjeha daljnjih pregovora s ostalim bivšim jugoslavenskim republikama, Hrvatski je sabor 25. lipnja 1991. donio Ustavnu odluku o suverenosti i samostalnosti Republike Hrvatske. Ishod referenduma bio je polazište donošenja i Odluke o raskidu državno-pravne veze s ostalim republikama SFRJ koju je Hrvatski sabor usvojio 8. listopada iste godine, čime je Republika Hrvatska i formalno-pravno postala samostalna i suverena država.





Rođeni

1762 - Johann Gottlieb Fichte, njemački filozof
1881 - Kemal Atatürk, osnivač moderne Turske, turski političar i državnik
1890 - Ho Ši Min, vijetnamski revolucionar i predsjednik Sjevernog Vijetnama
1925 - Malcolm X, borac za prava crnaca
1925 - Pol Pot, kambodžanski političar
1926 - Peter Zadek, njemački režiser
1930 - Nikica Kalogjera, hrvatski kompozitor zabavne muzike
1947 - Džemaludin Alić, bosanski književnik
1952 - Grace Jones, jamaikanska pjevačica i glumica
1975 - Adnan Masić, bosanski nogometaš
1976 - Kevin Garnett, američki košarkaš

Umrli

1536 - Anne Boleyn, druga supruga Henrika VIII
1912 - Bolesław Prus, poljski književnik
1928 - Max Scheler, njemački filozof

[adacta]

Događaji

1873.- Levi Strauss i Jacob Davis patentirali su svoje 'plave traperice s bakrenim gumbima' pod imenom Levi's®, što je bio službeni početak masovne proizvodnje 'levisica', uz Coca-Colu, Ikeu i Kalašnjikov vjerojatno najpoznatiji brand na planetu. Kompaniju Levi Strauss & Co. je 1853. osnovao njemački useljenik Levi Strauss čiji su potomci i danas njeni većinski vlasnici. Poznate traperice koje su danas uobičajena 'casual' odjeća nisu se proizvodile do 20.-ih godina 20. stoljeća, a 'boom' su doživjele tijekom 'traper-ludnice' 60.-ih i 70.-ih što je kompaniju lansiralo na globalnu razinu. Ono što je zanimljivo spomenuti je da se tvrtka tijekom naglog širenja, ali i kasnije, iznimno brinula o pravima radnika, kojih danas zapošljavaju oko 10.500, te su Levisove tvornice bile poznate kao najorganiziraniji tekstilni pogoni s najboljim uvjetima rada što je uvelike bila posljedica politike 'pay for performance' koju su vlasnici provodili od najranijih dana. Od 1990. tvrtka je ušla u loš period tijekom kojega je zbog konkurentskog preplavljivanja tržišta propao velik broj kooperanata. Tvrtka od tada vodi i niz sudskih sporova protiv brojnih plagijatora, a 2007. se nakon dugačkog perioda minusa vratila u pozitivno poslovanje.

1927.- Američki pilot, inovator, istraživač i pisac Charles Augustus Lindbergh, u 07:52h poletio je malim ručno izrađenim zrakoplovom nazvanim Spirit of St. Louis, s uzletišta Roosevelt u New Yorku i zaputio se na istok preko Atlantika. Nakon leta od 33 sata, 30 minuta i 29,8 sekundi Lindbergh je uspješno sletio na zacrtani cilj, Le Bourget aerodrom u Parizu i time postao 104. osoba koja je preletila Atlantik, ali prvi kojem je to uspjelo bez stajanja.

2002. - Istočni Timor proglašen je nezavisnom državom.

Rođeni

1799 - Honoré de Balzac, francuski književnik
1804 - Mihail Glinka, ruski kompozitor
1806 - John Stuart Mill, engleski filozof i ekonom
1822 - Frédéric Passy, francuski humanist
1830 - Hector Malot, francuski pjesnik
1860 - Eduard Buchner, njemački hemičar
1882 - Sigrid Undset, norveška književnica
1883 - Fejzal I, irački kralj
1918- Ivan Franjo Jukić bio je bosanski franjevac, prosvjetitelj, etnograf, pjesnik i književnik, rođen je u Banjaluci a preminuo u Beču 1857. godine.
1922 - Krešo Golik, hrvatski filmski i TV režiser
1943 - Al Bano Carrisi, italijanski pjevač kancona
1944 - Joe Cocker, britanski pjevač bluesa
1944 - Rudolph Giuliani, američki političar i gradonačelnik New Yorka
1946 - Cher, američka pjevačica i glumica

Umrli

1506 - Kristofor Kolumbo, italijanski istraživač i trgovac koji je preplovio Atlantski okean i doplovio do Amerike 1492. godine
1622 - Osman II, sultan Osmanlijskog carstva
1859 - Josip Jelačić, hrvatski ban
1896 - Clara Schumann, njemačka pijanistica i kompozitor
1918 - Ferdinand Hodler, švicarski slikar
1947 - Philipp Lenard, njemački fizičar

[adacta]

Događaji

1819. - U Njujorku je predstavljen prvi bicikl.
1908. - U Čikagu je premijerno prikazan prvi horor film - "Doktor Džekil i mister Hajd".
1904 - U Parizu je 1904. osnovana FIFA - Fédération Internationale de Football Association, najviša svjetska nogometna organizacija. FIFA je odgovorna za organizaciju nogometnih međunarodnih natjecanja, među kojima je najpoznatije Svjetsko nogometno prvenstvo koje se održava od 1930. godine. Potreba za jednim izvršnim tijelom koje bi bilo iznad svih ostalih u svijetu postala je očita na početku 20. stoljeća i povećanom popularnošću međunarodnih nogometnih utakmica koje su se u Europi igrale od druge polovice 19. stoljeća. Engleski nogometni savez se mnogo puta sastajao s namjerom osnivanja takvog tijela, ali nije bilo značajnijeg pomaka zbog činjenice da je za takvu organizaciju potrebno više nogometnih nacija. To se pokazalo istinitim kad je federacija ubrzo nakon osnivanja zaprimila brojne zahtjeve za članstvom. FIFA danas ima 208 nogometnih saveza članova, što je za 16 država više nego Ujedinjeni narodi i tri države više nego Međunarodni olimpijski odbor, te pet više od IAAF-a.
1979. - Elton Džon postaje prvi rok muzičar sa Zapada koji je uživo nastupao u SSSR-u.

Rođeni
427. p. n. e. - Rođen je Platon, veliki helenski filozof, učenik Sokratov i učitelj Aristotelov. Bio je osnivač filozofske škole (Akademije) u Atini. Dela: "Država", "Ijon", "Gozba", "Fedar"..
1471 - Albrecht Dürer, njemački slikar, grafičar i umjetnik
1527 - Filip II, kralj Španije
1688 - Alexander Pope, engleski književnik
1843 - Charles Albert Gobat, švicarski političar
1855 - Émile Verhaeren, belgijski pjesnik
1944 - Mary Robinson, irska političarka i državnica
1948 - Leo Sayer, britanski kantautor

Umrli

1991. - Poginuo je prilikom atentata Radživ Gandi, indijski premijer (1984-1991), u 46. godini života.

[adacta]

Događaji
1570. - Objavljen je prvi geografski atlas koji je sadržao 70 mapa.
1761. - U Filadelfiji je izdata prva polisa životnog osiguranja.
1906. - Braća Rajt patentiraju svoj pronalazak - avion. Inače, oni su još 1903. godine pobedili vazduh letom dugim 30 metara na visini od tri metra.
1960 - Najsnažniji ikad zabilježeni potres magnitude 9,5 pogodio Čile. U potresu je stradalo između 3 i 6.000 osoba.
1992 - Bosna i Hercegovina - 22. maja 1992. godine Bosna i Hercegovina postala je članicom Ujedinjenih naroda. (Rezolucija 757), čime je, kao sukcesor SFRJ, postala ugovorna strana svih konvencija i sporazuma koje je ratificirala SFRJ. U radu Ujedinjenih naroda BiH sudjeluje preko stalnih predstavništava u New Yorku, Ženevi, Beču, kao i pri UNESCO-u u Parizu.

Rođeni

1813 - Richard Wagner, njemački kompozitor
1859 - Arthur Conan Doyle, britanski autor kriminalističkih romana, najpoznatiji kao “otac“ Sherlocka Holmesa i doktora Watsona
1907 - Laurence Olivier, britanski glumac
1924 - Charles Aznavour, francuski šansonjer
1950 - Bernie Taupin, britasnki tekstopisac pjesama Eltona Johna
1970 - Naomi Campbell, britanska manekenka

Umrli

1873 - Alessandro Manzoni, italijanski književnik
1885 - Victor Hugo, francuski književnik
1918 - Mehmed Teufik ef. Azabagić
1939 - Ernst Toller, njemački književnik